Bir yerin nasıl konuştuğunu dinleyin
Tanıdık bir Gürcüce sözcük burada beklenmedik bir anlam kazanabilir. Bir başkası Türkçeye daha yakın duyulabilir. İmerhev’in konuşmasında ikisi de aynı sohbetin doğal bir parçası olabilir.
Kendi yerel hayatıyla Gürcüce
İmerhev’de konuşulan Gürcüce genellikle Şavşat ağzı bağlamında ele alınır; İmerhev Gürcücesi adıyla da karşılaşırsınız. Bu adlar bize bir çerçeve verir, fakat konuşan insanların yerini tutmaz. Köy, kuşak ve yaşanmış yerler farklılık yaratır. Şavşeti araştırmacıları, saha çalışmalarında orta ve ileri yaştaki kişilerin gençlere göre çoğu zaman daha fazla Gürcüce bildiğini kaydetmiştir. Bu, o döneme ait bir gözlemdir; bugünkü konuşur sayısı değildir. [1]
Sıradan bir sözcük bir kapı açabilir
ამეზღამ (amezgham), “bu gece”. დარე (dare), bir yamaç. მოსაფირი (mosafiri), bir misafir. İlginç olmaları için uzun bir ders gerekmiyor. Yanlarına bir patika, bir sofra veya eve gelen birini koyun; sözcüklerin ait olduğu küçük dünya belirir. Sözlüğümüz böyle gündelik sözcüklerle başlıyor; yayımlanmış biçimleri ve kaynak sayfaları açıklamaların yanında kalıyor. [1, s. 569, 579, 593]
Türkçeyle yan yana yaşamak
Kaynakta Türkçe biçimleriyle birlikte açıklanan ბიბერი (biberi, biber) ve ბორი (bori, boru) gibi sözcükler var. Dil ilişkisi söz varlığında görülürken, inceleme bölümleri yerel ses özelliklerini ve dilbilgisel biçimleri de ele alıyor. Alıntı bir sözcük, insanların yan yana yaşayıp konuşmasının hikâyesine aittir; konuşanın Gürcücesini daha az değerli yapmaz. [1, s. 225–227, 572–573]
Sözcük listelerinin yanında sesler
Buraya zamanla kayıtlar, kısa çevriyazılar, çeviriler ve saha notları eklenecek. Bir konuşanı duyup sözcüklerini görebilmek ve anlamını takip edebilmek için uzman olmanız gerekmemeli. Aranabilir sözlük ilk adımımız. Ses ve video malzemeleri hazırlanırken, mümkün olduğunda konuşur ve kayıt bağlamı bilgilerini de koruyacağız.
Kaynaklar ve okumalar
- Mamia Paghava et al., Shavsheti (2011), editor’s introduction pp. 5–6; linguistic chapters pp. 225–227; ethnographic sections pp. 103, 115–120; glossary pp. 569–593 and narrator notes pp. 507–508.
- Hayati Doğanay & Fatih Orhan, Şavşat’ta Geleneksel Köy Meskenleri ve Başlıca Sorunları (2014), especially Figure 3.
- Giorgi Kraveishvili et al., Musical and Choreographic Folklore, vol. 1 (2025), pp. 174–178.
Yaşayan bir arşiv. Süren bir sohbet.
İmerhev’i dil, yerler, şarkılar ve ortak anılar üzerinden belgelemek.
Hazırlayan: Ömer Faruk Bülbül · Kaynaklar ve fotoğraf bilgileri